Deklaracja IMI dla busa 2,5–3,5 t: kiedy kierowca busa jest delegowany
Od 1 lipca 2026 r. bus do przewozu rzeczy o DMC powyżej 2,5 t (łącznie z przyczepą) w przewozie międzynarodowym lub kabotażu podlega rozporządzeniu 561/2006, a jego kierowca szczególnym zasadom delegowania z dyrektywy 2020/1057. Przy kabotażu i cross-trade składasz deklarację IMI najpóźniej w chwili rozpoczęcia delegowania. Przewóz dwustronny i tranzyt deklaracji nie wymagają.
Który bus wymaga deklaracji IMI od 1 lipca 2026
Deklaracja IMI dotyczy busa do przewozu rzeczy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t i nie większej niż 3,5 t, liczonej razem z przyczepą lub naczepą, który wykonuje międzynarodowy przewóz rzeczy albo kabotaż. Taki zakres nadało rozporządzeniu 561/2006 rozporządzenie 2020/1054: nowy art. 2 ust. 1 lit. aa obejmuje „od dnia 1 lipca 2026 r.” przewóz rzeczy w operacjach międzynarodowych i kabotażu pojazdami powyżej 2,5 t.
Masę liczysz dla całego zestawu. Europejski Urząd ds. Pracy (ELA) pokazuje to na przykładzie: bus o DMC 2 500 kg jeżdżący sam jest poza 561/2006, ale z przyczepą o DMC 700 kg (zestaw 3 200 kg) już w nim jest. Jeśli doczepiasz przyczepę tylko czasem, sprawdzaj każdy wyjazd osobno.
Nie zmieniło się jedno: przepisy o delegowaniu obejmowały kierowcę busa także przed lipcem 2026 r. Dyrektywa 96/71/WE dotyczy każdego delegowania pracownika, również w transporcie, co Komisja Europejska przypomina w Q&A o delegowaniu kierowców (pytanie 9, z odwołaniem do wyroku TSUE C-815/18). Nowe jest to, że bus 2,5–3,5 t podlega teraz tym samym szczególnym zasadom co ciężarówka: deklaracji w portalu IMI i zamkniętej liście dokumentów na kontrolę. ELA pisze o tym wprost: „Od 1 lipca 2026 r. przepisy UE dotyczące czasu prowadzenia pojazdu i czasu odpoczynku oraz delegowania kierowców zaczną obowiązywać w odniesieniu do lekkich pojazdów użytkowych”. Tachograf, karty kierowców i limity jazdy dla tych samych busów opisujemy w tekście o tachografie i obowiązkach busa 2,5–3,5 t od lipca 2026.
Kabotaż, cross-trade, przewóz dwustronny, tranzyt: kiedy kierowca busa jest delegowany
Kierowca busa jest delegowany przy kabotażu i przy cross-trade, a nie jest delegowany przy przewozie dwustronnym i przy tranzycie. Kabotaż to zarobkowy przewóz krajowy w innym państwie członkowskim (art. 2 pkt 6 rozporządzenia 1072/2009), a kierowca, który go wykonuje, jest delegowany z mocy art. 1 ust. 7 dyrektywy 2020/1057. Cross-trade to przewóz między dwoma państwami, z których żadne nie jest państwem siedziby twojej firmy.
| Operacja busem | Przykład trasy | Delegowanie | Deklaracja IMI |
|---|---|---|---|
| Przewóz dwustronny | Poznań → Hamburg albo Lyon → Wrocław | nie (art. 1 ust. 3) | nie |
| Tranzyt bez załadunku i rozładunku | przejazd przez Czechy do Austrii | nie (art. 1 ust. 5) | nie |
| Cross-trade | Hamburg → Bruksela | tak | tak, do państwa przewozu |
| Kabotaż | Brema → Monachium | tak (art. 1 ust. 7) | tak, do państwa kabotażu |
Przewóz dwustronny pozwala też na ograniczone dodatkowe załadunki i rozładunki po drodze. Szczegóły tego wyjątku i transportu kombinowanego są w artykule o przewozie dwustronnym i tranzycie bez IMI, a limity liczby operacji w tekście o limitach kabotażu i cross-trade.
Przykład (hipotetyczny, do ilustracji zasad): twój bus 3,5 t wiezie palety z Poznania do Hamburga, jedzie pusty do Bremy, tam ładuje towar do Monachium, a z Monachium wraca z ładunkiem do Wrocławia. Odcinki Poznań–Hamburg i Monachium–Wrocław to przewozy dwustronne. Brema–Monachium to kabotaż w Niemczech. Pusty przejazd Hamburg–Brema prowadzi do kabotażu, więc według scenariuszy Komisji Europejskiej (Q&A, scenariusz 15) też jest objęty delegowaniem. Deklarację dla Niemiec musisz więc mieć złożoną, zanim kierowca ruszy z Hamburga po ładunek.
Te zasady dotyczą busów do przewozu rzeczy. Busy osobowe i autokary mają własne wyjątki, opisane w tekście o busach osobowych i autokarach w IMI.
Jak złożyć deklarację IMI dla kierowcy busa i co w niej wpisać
Deklarację składa przewoźnik, nie kierowca, przez portal postingdeclaration.eu połączony z systemem IMI, najpóźniej w chwili rozpoczęcia delegowania (art. 1 ust. 11 lit. a dyrektywy 2020/1057). Bus zgłaszasz w tym samym portalu co ciężarówkę. Dyrektywa wymienia, co deklaracja zawiera:
- dane przewoźnika, co najmniej numer licencji wspólnotowej, jeśli firma go ma,
- dane menedżera transportu albo innej osoby kontaktowej w państwie siedziby,
- dane kierowcy, jego adres zamieszkania i numer prawa jazdy,
- datę rozpoczęcia umowy o pracę kierowcy i prawo właściwe dla tej umowy,
- planowaną datę rozpoczęcia i zakończenia delegowania,
- numery rejestracyjne pojazdów,
- rodzaj przewozu: rzeczy lub osób, przewóz międzynarodowy lub kabotaż.
Numer licencji powinieneś już mieć. Bus powyżej 2,5 t w zarobkowym przewozie międzynarodowym potrzebuje licencji wspólnotowej od 21 maja 2022 r., a uwierzytelniony wypis wozisz w pojeździe (ELA, materiały szkoleniowe o lekkich pojazdach użytkowych). Jedno pole odróżnia busa od ciężarówki. Obok numeru rejestracyjnego formularz ma obowiązkowe pole Vehicle weight z opcjami Heavy vehicle i Light vehicle, a podpowiedź portalu brzmi: „A light vehicle weighs under 3.5 tons” (ELA, slajd „LCVs in posting declarations” z webinaru 30 czerwca 2026 r.). Podajesz numery wszystkich aut, którymi kierowca pojedzie w czasie delegowania.
Logowanie przez EU Login, zakładanie profilu kierowcy i wysyłkę formularza pokazuje deklaracja IMI krok po kroku. Termin ważności deklaracji i jej przedłużanie opisujemy w tekście o odnowieniu zgłoszenia IMI. Jeśli nie chcesz logować się do portalu przy każdym zleceniu, BWT może składać i przedłużać deklaracje IMI za ciebie, także dla kierowców busów, co opisujemy na stronie o delegowaniu kierowców i IMI.
Co sprawdzi kontrola drogowa, a co inspekcja pracy
Na drodze kierowca busa okazuje trzy rodzaje dokumentów, a płacę sprawdza później inspekcja pracy przez IMI. Według ELA dowodów wynagrodzenia nie sprawdza się podczas kontroli drogowej. Według art. 1 ust. 11 lit. b dyrektywy 2020/1057 kierowca ma przy sobie, w wersji papierowej lub elektronicznej:
- kopię deklaracji delegowania złożonej w IMI,
- dowód przewozu w państwie przyjmującym, np. CMR lub e-CMR,
- zapisy tachografu, w tym symbole państw, w których wykonywał przewozy.
Lista jest zamknięta. Komisja Europejska w Q&A (pytanie 20) pisze, że organy kontrolne nie mogą żądać na drodze innych dokumentów do sprawdzenia delegowania. Wypis licencji wspólnotowej kierowca wozi niezależnie od delegowania, a pełny zestaw na kontrolę zbiera checklista dokumentów kierowcy.
Za czas delegowania kierowcy należy się wynagrodzenie państwa przyjmującego, jeśli jest wyższe niż polskie (ELA). Po zakończeniu delegowania organ państwa przyjmującego może zażądać przez IMI umowy o pracę, ewidencji czasu pracy, dokumentacji wynagrodzenia, dowodów wypłaty oraz kopii dowodów przewozu i zapisów tachografu. Nie musi przy tym czekać na kontrolę drogową (ELA). Masz 8 tygodni od dnia złożenia wniosku. Jeśli nie prześlesz dokumentów, państwo przyjmujące może poprosić o pomoc polski organ, który ma wtedy 25 dni roboczych na ich przekazanie (art. 1 ust. 11 lit. c). Jak wyliczyć wyrównanie do płacy zagranicznej, pokazujemy w tekście jak liczyć płacę zagraniczną kierowcy. Kary za brak deklaracji ustala każde państwo osobno; zestawienie jest w artykule o karach za brak zgłoszenia IMI.
Najczęstsze pytania
Czy bus 3,5 t jadący z Polski do Niemiec i z powrotem wymaga deklaracji IMI?
Nie. Załadunek w Polsce i rozładunek w Niemczech, oraz kurs odwrotny, to przewóz dwustronny, wyłączony z delegowania przez art. 1 ust. 3 dyrektywy 2020/1057.
Czy bus o DMC 2,5 t z przyczepą jest objęty przepisami?
Tak, jeśli DMC zestawu przekracza 2,5 t, a bus wykonuje międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż. Sam bus 2,5 t bez przyczepy jest poza 561/2006 i poza szczególnymi zasadami dyrektywy 2020/1057, choć ogólne zasady delegowania z dyrektywy 96/71/WE dalej mogą go dotyczyć.
Czy przewóz busem na potrzeby własne też wymaga deklaracji IMI?
Co do zasady nie. ELA stosuje szczególne zasady delegowania do busów w przewozie zarobkowym, a Komisja Europejska (Q&A, pytanie 8) uważa, że dyrektywa 2020/1057 dotyczy kierowców firm świadczących usługi transportowe; ogólne zasady z dyrektywy 96/71/WE mogą jednak mieć zastosowanie. Z norm czasu jazdy art. 3 lit. ha rozporządzenia 561/2006 zwalnia bus 2,5–3,5 t tylko wtedy, gdy przewóz nie ma charakteru zarobkowego, jest wykonywany na potrzeby własne, a prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem kierowcy.
Kto składa deklarację IMI, kierowca czy firma?
Firma, czyli przewoźnik zatrudniający kierowcę. Robi to w portalu postingdeclaration.eu najpóźniej w chwili rozpoczęcia delegowania (art. 1 ust. 11 lit. a dyrektywy 2020/1057).
Przejrzyj zlecenia busowe na najbliższy miesiąc i zaznacz te, w których bus ładuje i rozładowuje towar poza Polską. Dla nich deklaracja IMI musi być gotowa przed pierwszym kursem, a normy jazdy i odpoczynku dla tych samych kierowców opisuje tekst o normach czasu jazdy kierowcy busa.
Stan prawny: 3 listopada 2026 r. Źródła: dyrektywa (UE) 2020/1057 (art. 1 ust. 3, 5, 7 i 11); dyrektywa 96/71/WE; rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (art. 2 ust. 1 lit. aa, art. 3 lit. ha) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2020/1054; rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 (art. 2 pkt 6) po zmianach z rozporządzenia (UE) 2020/1055; Komisja Europejska, Questions and Answers on posting of drivers under Directive (EU) 2020/1057 (transport.ec.europa.eu, pytania 8, 9 i 20) oraz Q&A ze scenariuszami przewozów rzeczy; Europejski Urząd ds. Pracy, ulotka „Prowadzisz lekki pojazd użytkowy (LCV)?” (2025) i materiały webinaru o LCV z 30 czerwca 2026 r. (ela.europa.eu); portal postingdeclaration.eu.